قواعد درس هفتم از كتاب دوم راهنمايي
قواعد درس هفتم از كتاب دوم راهنمايي
درس هفتم درباره ي فعل مضارع مي باشد
تعريف فعل مضارع : به فعلي گفته مي شود كه انجام دادن كاري را در زمان حال بيان كند مانند : مي روي = چه وقت ؟ الان مي نويسيم = چه وقت ؟ الان
طريقه ي ساختن فعل مضارع در زبان فارسي عبارتند از :
مـــي + بـن مضــارع + شنــاسه ي فارسي
مـــي + رو + م ==== مي روم
نكته ي مهم : براي تبديل كردن فعل ماضي به مضارع در زبان فارسي روشي ساده تر داريم كه آن را شرح مي دهيم . مانند : فعل خوردم را دراين جمله قرار مي دهيم من الان دارم مي خور م
تذكر1 : اول ما شناسه ي فعل ماضي را پيدا مي كنيم سپس جمله را با توجه به آن شناسه تغيير مي دهيم مانند : فعل = شنا كردند = چه كساني ؟ آن ها
پس جمله ي ما مي شود : آن ها الان دارند شنا مي كنند .
يا فعل = نشستيم = چه كساني؟ ما پس جمله ي ما مي شود : ما الان داريم مي نشينيم
تذكر2 : ما از اين روش استفاده مي كنيم تا ديگر خطايي نداشته باشيم چرا كه فعل ماضي استمراري هم از جمله فعل هايي است كه با ( مي ) شروع مي شود ، ولي در آن بن ماضي وجود دارد .مانند : فعل ماضي = رفت = استمراري آن = مي رفت و مضارع آن = مي رود ، است .
فعل مضارع هم مانند ماضي داراي 14 صيغه مي باشد كه به سه گروه تقسيم مي شوند :
1 - گروه اول غايب 2 - گروه دوم مخاطب يا حاضر 3- گروه سوم متكلم كه آن را به طور كامل شرح داديم .
طريقه ساخت فعل مضارع در زبان عربي :
حروف مضارعه ( ا تين ) + ريشه ي فعل + شناسه ي مضارع
تذكر : در فعل هاي مضارع حتماً يكي از 4 حرف ( اَ ، تـ ، يـ ، ن ) كه براي سهولت در يادگيري حروف ، ( اتين ) يا ( تينا ) گفته مي شود را داراست ودر اول فعل مضارع قرار مي گيرد ونشانگر فعل مضارع مي باشد . مانند : يَـــذْ هَــبُ يا يَــكْـتُــبُ
يَـــجْـلِـسُ
سوال : دراين سه فعل فوق كه به مضارع تبديل نموديم دومين حرف اصلي يا عين الفعل هر فعل از لحاظ حركت باهم فرق مي نمايد مثلاً يَذْهَبُ ( هَـ ) دومين حرف اصلي داراي حركت فتحه ( ــَـ ) مي باشد و يَكْتُبُ ( تُـ ) آن داراي حركت ضمه ( ـُـ )
و يَجْلِسُ ( لِـ ) آن داراي حركت كسره ( ــِـ ) است ؟
جواب : زيرا كه لهجه هاي زبان عربي به صورت هاي مختلف است واين افعال را همان طور كه عرب زبانان تلفظ نموده اند ما هم مكلف به رعايت و يادگيري آن هستيم وهميشه بايد در فعل مضارع به عين الفعل آن توجه خاصي داشته باشيم .و در لغت نامه ها هم فعل هاي ماضي را بدين صورت بيان مي كنند تا ما از اشتباه مصون بمانيم .
مانند : فَتَحَ ( ـَـ ) = باز كرد كه مضارع آن = يَفْـتَحُ = باز مي كند
كَتَبَ ( ـُـ ) = نوشت كه مضارع آن = يَكْـتُبُ = مي نويسد
قَذَفَ ( ــِـ ) = پرتاب كرد كه مضارع آن = يَقْـذِفُ = پرتاب مي كند
در اين درس ، دو صيغه ي فعل مضارع ( مفرد مذكر غايب ) و (مفرد مونث غايب ) را مي خوانيم :
1- طريقه ي ساختن فعل مضارع ( مفرد مذكر غايب )
حرف مضارعه ي يـَ + ريشه ي فعل + شناسه ي عربي ( ــُـ )
يـَ + فـــعــل + ــُـ = يَـفْــعَــلُ
يـَ + ذَهَـــــب + ــُـ = يَـذْهَــبُ : مي رود
ضمير مناسب فعل مضارع ( مفرد مذكر غايب ) عبارتند از : هُــوَ : او
مانند : الطّالِبُ يَـذْهَبَ الي المَدرَسَةِ .
هُــوَ يَـذْهَبُ الي المَدرَسَةِ . او به به مدرسه مي رود.
4 - طريقه ي ساختن فعل مضارع ( مفرد مونث غايب )
حرف مضارعه ي تـَ + ريشه ي فعل + شناسه ي عربي ( ــُـ )
تـَ + فـــعــل + ــُـ = تَـفْــعَــلُ
تـَ + ذَهَـــــب + ــُـ = تَـذْهَــبُ : مي رود
ضمير مناسب فعل مضارع ( مفرد مذكر غايب ) عبارتند از : هِــيَ : او
مانند : الطّالِبةُ تَـذْهَبَ الي المَدرَسَةِ .
هِـيَ تَـذْهَبُ الي المَدرَسَةِ . او به به مدرسه مي رود.